Od tabu do sal wykładowych: Renesans badań nad psylocybiną w Polsce
Przez całe dekady substancje psychodeliczne były wrzucane do jednego worka z napisem „niebezpieczne i zakazane”. Na szczęście świat medycyny i farmakologii nie stoi w miejscu. Współczesna nauka coraz śmielej sięga po to, co przez lata było ignorowane, a polscy badacze stają się ważną częścią tego globalnego renesansu . To już nie są tylko ciche szepty w gabinetach, ale wielomilionowe projekty badawcze, które mają szansę odmienić losy tysięcy pacjentów cierpiących na zaburzenia psychiczne oporne na tradycyjne leczenie.
Projekt PSINAPSE: Największy medyczny krok naprzód
Najgłośniejszym i bez wątpienia najważniejszym wydarzeniem w polskiej medycynie psychodelicznej jest obecnie projekt PSINAPSE. Jest to pierwsze w naszym kraju niekomercyjne badanie kliniczne z użyciem psylocybiny, skupiające się na leczeniu depresji lekoopornej.
Całe przedsięwzięcie zyskało potężne wsparcie finansowe z Agencji Badań Medycznych (ABM), która przeznaczyła na ten cel około 16 milionów złotych. Liderem projektu jest Warszawski Uniwersytet Medyczny (WUM), a kluczową część kliniczną realizuje placówka KeyClinic we współpracy z Kliniką Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Nad całością czuwają wybitni eksperci, w tym kierownik projektu prof. dr hab. Agata Szulc oraz prof. Piotr Gałecki.
Kto może wziąć udział w badaniu? Kryteria kwalifikacji i przebieg terapii
Badania kliniczne rządzą się swoimi, niezwykle rygorystycznymi prawami, ponieważ bezpieczeństwo pacjenta jest zawsze na pierwszym miejscu. Kto dokładnie może zakwalifikować się do tak innowacyjnego programu?
Populacją docelową w projekcie PSINAPSE są dorośli pacjenci zmagający się z depresją lekooporną (TRD – Treatment-Resistant Depression)]. W medycynie lekooporność definiuje się jako brak zadowalającej poprawy klinicznej po zastosowaniu co najmniej dwóch różnych leków przeciwdepresyjnych z odmiennych grup, przyjmowanych w odpowiednich dawkach i przez odpowiednio długi czas.
Samo badanie zaprojektowano niezwykle skrupulatnie:
- Model badania: Randomizowane, otwarte, kontrolowane badanie oceniające skuteczność i bezpieczeństwo psylocybiny w połączeniu z lekami z grupy SSRI lub po ich stopniowym odstawieniu.
- Dawkowanie i sesje: Psylocybina podawana jest doustnie w dawce 25 mg, dwukrotnie w odstępie trzech tygodni. Każda sesja eksperymentalna trwa około 6 godzin i odbywa się pod czujnym, bezpiecznym okiem doświadczonego psychiatry oraz psychoterapeuty .
- Opieka psychologiczna: Kluczowym elementem terapii są sesje przygotowawcze (przed podaniem substancji) oraz sesje integracyjne (po podaniu), które pozwalają pacjentowi bezpiecznie przepracować i poukładać doświadczenia w głowie .
Akademickie zaplecze: Instytut Farmakologii PAN w Krakowie
Nie można mówić o polskich osiągnięciach bez wspomnienia o krakowskim ośrodku naukowym. W Instytucie Farmakologii im. Jerzego Maja Polskiej Akademii Nauk (PAN) zespół pod kierunkiem wybitnej neurofarmakolożki prof. dr hab. Krystyny Gołembiowskiej prowadzi niezwykle cenne badania nad biologicznymi mechanizmami działania substancji psychodelicznych. Projekt ten, wsparty grantem z Narodowego Centrum Nauki (NCN) w wysokości ponad 2 milionów złotych, analizuje wpływ psylocybiny na neuroplastyczność mózgu, stany lękowe, modele depresji oraz potencjalne wsparcie w wychodzeniu z trudnych uzależnień.
Od czystej nauki do domowej pasji mykologicznej
Kiedy czytamy o tych wszystkich medycznych odkryciach, wielu z nas zadaje sobie pytanie, jak to wszystko wygląda od strony natury. Zrozumienie biologii grzybów, ich cyklu życiowego i wymagań środowiskowych staje się fascynującym hobby dla wielu osób interesujących się mykologią. Obserwacja rozwoju grzybni w warunkach kontrolowanych pozwala spojrzeć na te organizmy z zupełnie nowej perspektywy.
Dla pasjonatów pragnących zgłębić tajniki naukowe w domowym zaciszu, niezwykle popularnym narzędziem edukacyjnym staje się profesjonalny growkit. Z kolei osoby poszukujące konkretnych informacji na temat dobrze znanych, zbalansowanych szczepów o łagodnym charakterze chętnie zgłębiają wiedzę na temat tego, czym wyróżnia się kultowy golden teacher, analizując jego budowę, historię i znaczenie w świecie mykologii.
Treści na stronie psychodelicroom.pl mają charakter edukacyjny i badawczy. Nie zachęcamy do używania substancji psychoaktywnych ani do łamania prawa. W Polsce owocniki grzybów psylocybinowych są nielegalne. Growkity są przeznaczone wyłącznie do badań mykologicznych – bez doprowadzania do owocnikowania.
Przypisy i źródła
- Przegląd historyczny i współczesny renesans badań nad psychodelikami w medycynie: Strefa Wiedzy SWPS – Substancje psychoaktywne w leczeniu zaburzeń psychicznych.
- Opis projektu badawczego PSINAPSE na oficjalnej stronie KeyClinic – Badanie PSINAPSE - KeyClinic.
- Informacje o dofinansowaniu badań klinicznych przez Agencję Badań Medycznych (ABM) – Agencja Badań Medycznych.
- Współpraca Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) i Uniwersytetu Medycznego w Łodzi w ramach badań nad depresją – Termedia: Psychodeliki i biomarkery pomogą chorym na depresję?.
- Skład zespołu badawczego pod kierunkiem prof. dr hab. Agaty Szulc oraz prof. Piotra Gałeckiego.
- Kryteria włączenia pacjentów do badania PSINAPSE – baza RADON: Portal Systemu Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym.
- Definicja kliniczna lekooporności w zaburzeniach depresyjnych (TRD).
- Metodologia randomizowanych, otwartych badań klinicznych z psylocybiną w Polsce.
- Szczegółowy protokół dawkowania i przebiegu sesji eksperymentalnych.
- Standardy opieki medycznej i psychiatrycznej podczas podawania substancji psychodelicznych.
- Rola psychoterapii przygotowawczej oraz integracyjnej w protokołach terapii psychodelicznej.
- Badania naukowe Zespołu II Instytutu Farmakologii im. Jerzego Maja PAN w Krakowie – Instytut Farmakologii PAN.
- Finansowanie badań przez Narodowe Centrum Nauki (NCN) – Termedia: 2 mln zł na badania nad psylocybiną w leczeniu depresji, bólów głowy oraz uzależnienia.